Ofis Yerleşim Planı Kurarken Metrekare ve Ölçü Hesabı

Yeni bir ofis kiralandığında ya da mevcut alan yeniden düzenlendiğinde ilk soru genellikle aynıdır: bu alana kaç kişi rahat çalışır ve hangi mobilya nereye yerleşir. Yerleşim planı mobilya seçiminden önce yapıldığında, hem ölçü uyuşmazlıkları hem de sonradan ortaya çıkan yer sıkıntısı önlenmiş olur. Bu yazıda ofis yerleşimi kurarken kullanılan temel ölçüleri ve planlama sırasını derledik.

Kişi Başına Düşen Alan

Ofis planlamasında en çok kullanılan başlangıç ölçütü kişi başına düşen alandır. Açık ofis düzenlerinde kişi başına altı ile sekiz metrekare arasında bir alan yaygın bir kabul olarak kullanılır. Bireysel odalarda ve yönetici alanlarında bu değer daha yukarı çıkar.

Bu hesap yalnızca masa alanını değil, geçiş yollarını, dolap önü açılma payını ve ortak alan payını da içerir. Toplam alanın tamamını çalışma masasıyla doldurmak, gün içinde hareket zorluğu yaratır. Bu nedenle planlamaya toplam metrekareden ortak alan payı düşülerek başlanması daha doğru bir sonuç verir.

Masa ve Geçiş Ölçüleri

Standart bir çalışma masasının genişliği genellikle 120 ile 160 santimetre, derinliği ise 60 ile 80 santimetre arasında değişir. Ekranla göz arasındaki mesafenin rahat kalması için 70 santimetre derinlik çoğu kullanımda tercih edilir.

Masanın arkasında koltuğun geri çekilebilmesi için en az 80 santimetrelik bir boşluk bırakılır. İki masa sırası arasındaki geçiş koridorunda ise 90 ile 120 santimetre arası bir genişlik rahat kullanım sağlar. Tek kişinin geçtiği ara koridorlar 80 santimetreye kadar düşürülebilir, ancak sık kullanılan ana koridorlarda bu ölçü daralmamalıdır.

Dolap ve keson önlerinde kapak ya da çekmece açılma payı ayrıca hesaba katılır. Kesonlar masa altına yerleştiğinde ek alan gerektirmez, bu yönüyle dar planlarda tercih edilir.

Ekip Düzenine Göre Masa Seçimi

Yerleşimde masa formu, ekibin çalışma biçimine göre belirlenir. Karşılıklı oturan ekiplerde çoklu çalışma masaları alanı verimli kullanır ve kablo düzenini tek noktada toplar. Bireysel çalışmanın öne çıktığı bölümlerde ise tekli çalışma masaları daha uygun düşer.

Bölme paneli kullanımı da bu aşamada kararlaştırılır. Alçak paneller görsel açıklığı korur, yüksek paneller ise ses ve dikkat dağınıklığını azaltmaya yardımcı olur. Panel yüksekliği masa üstünden 30 ile 60 santimetre arasında seçildiğinde iki ihtiyaç arasında denge kurulur.

Yönetici ve Toplantı Alanları

Yönetici odalarında masa dışında misafir koltuğu, dolap ve çoğu zaman küçük bir oturma grubu bulunur. Bu nedenle oda ölçüsü, masa ölçüsünden bağımsız olarak değerlendirilir. Dar bir odaya büyük bir takım yerleştirildiğinde geçiş alanı daralır. Makam takımları ve müdür takımları arasında ölçü farkı bulunduğu için odanın boyutuna uygun grup seçilmesi yerinde olur.

Toplantı odalarında kişi başına 60 ile 70 santimetrelik masa kenarı payı ayrılır. Sekiz kişilik bir toplantı için yaklaşık 240 santimetre uzunluğunda bir masa uygun düşer. Masanın çevresinde koltukların geri çekilebilmesi için her yönde en az 90 santimetre boşluk bırakılması önerilir. Toplantı masaları seçilirken odanın kapı yönü ve ekran konumu da göz önünde bulundurulur.

Giriş ve Karşılama Bölümü

Ofise girişte konumlanan banko, ziyaretçinin ilk yöneldiği noktadır. Bankonun kapıdan görülebilecek ancak geçişi kapatmayacak biçimde yerleştirilmesi uygun olur. Arkasında çalışan kişinin oturma ve dolap kullanım alanı için yaklaşık 120 santimetrelik bir derinlik bırakılır. Karşılama bankoları farklı genişliklerde bulunduğu için giriş alanının ölçüsüne göre seçim yapılabilir.

Planlama Sırası

Yerleşimi kâğıt üzerinde kurmak, mobilya siparişinden önce yapılması gereken adımdır. Önce duvar ölçüleri, kapı ve pencere konumları, kolon çıkıntıları ve elektrik ile veri prizlerinin yerleri çıkarılır. Ardından sabit noktalar yerleştirilir. Karşılama bankosu, toplantı odası ve yönetici odası bu gruptadır.

Sonraki adımda personel masaları yerleştirilir ve geçiş koridorları çizilir. Son olarak dolap, keson ve dinlenme alanı gibi tamamlayıcı parçalar plana eklenir. Bu sıra izlendiğinde, alan yetmediğinde hangi parçadan vazgeçileceği de netleşmiş olur.

Işık ve Priz Konumu

Masaların pencereye göre konumu, ekran üzerinde parlama oluşup oluşmayacağını belirler. Ekranın pencereye sırtını dönmesi ya da doğrudan karşıya bakması yansıma oluşturabilir. Pencereye yan konumlanan yerleşim çoğu ofiste daha rahat bir kullanım sağlar.

Priz ve veri noktalarının masa konumuyla uyuşması da planlamanın parçasıdır. Kablo kanalı bulunan masalarda bu düzen daha derli toplu görünür. Ofis mobilya grupları içinde kablo geçişi düşünülmüş modeller yer alır.

Depolama Birimlerinin Yerleşimi

Dolaplar plana çoğu zaman en son eklenir, oysa konumları geçiş düzenini doğrudan etkiler. Yoğun evrak kullanılan bölümlerde dolabın masaya yakın olması gün içindeki hareketi azaltır. Arşiv niteliğindeki belgeler ise daha uzak bir noktada toplanabilir.

Kapak açılma payı olarak dolap önünde en az 60 santimetre boşluk bırakılır. Çekmeceli birimlerde bu ölçü çekmece derinliğine göre artar. Duvar boyunca dizilen ahşap dosya dolapları hem depolama sağlar hem de alanın ortasını serbest bırakır. Görünür bölümlerde ise dekoratif dolaplar tercih edilir.

Dinlenme ve Ortak Alan Payı

Küçük ofislerde bile kısa molalar için ayrılan bir alan, çalışma bölümlerinin daha derli toplu kalmasına yardımcı olur. Bu alan için toplam metrekarenin küçük bir bölümünü ayırmak çoğu ofiste yeterli olur.

Ortak alanın çalışma masalarından görsel olarak ayrılması, ses ve dikkat açısından fayda sağlar. Bir dolap sırası ya da bölme paneli bu ayrımı kurmak için kullanılabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Açık ofiste kişi başına kaç metrekare ayrılmalı

Yaygın kabul kişi başına altı ile sekiz metrekare arasındadır. Bu hesap masa alanının yanında geçiş yollarını ve ortak alan payını da kapsar.

İki masa sırası arasında ne kadar boşluk bırakılır

Ana geçiş koridorlarında 90 ile 120 santimetre arası bir genişlik rahat kullanım sağlar. Az kullanılan ara koridorlarda bu ölçü 80 santimetreye kadar düşürülebilir.

Toplantı masası kaç kişilik seçilmeli

Kişi başına 60 ile 70 santimetrelik masa kenarı payı hesaplanır. Sekiz kişilik bir kullanım için yaklaşık 240 santimetre uzunluğunda bir masa uygun düşer.

Yerleşim planı mobilya siparişinden önce mi yapılmalı

Önce yapılması, ölçü uyuşmazlığı ve sonradan çıkan yer sıkıntısı ihtimalini azaltır. Sabit noktalar yerleştirildikten sonra masa ve dolap seçimi netleşir.